696
We schrijven 1977, een moeilijke periode voor de uitgebluste en verbitterde Bava. Na het floppen van z?n ambiteuze project ?Lisa and the Devil? en het fiasco rond ?Rabid Dogs?, dat wegens financiele redenen pas een tweetal decennia later het daglicht zag, zag de inmiddels 60-jarige regisseur de vlam van diens doorluchtige carri?re langzaam doven. Het was echter zoonlief Lamberto, die graag in de voetsporen van diens vader treedde, die een bescheide budget van de grond wist te krijgen en aan de zijde van z?n ouweheer een deel van de regie en het script tot diens rekening nam om voor de laatste maal de glorie van alledag te doen herleven.
Het resultaat was ?Shock? ( ookwel ?Beyond the Door II?) waarin we tevens kennis maken met de even uitgebluste Dora ( Daria Nicolodi). Na de zelfmoord van haar misbruikende en verslavende echtgenoot Carlo werd Dora opgenomen, lijdende aan een zenuwinzinking. Na een tweetal jaar verblijf in het sanitarium keert Dora terug in de open armen van haar zoontje Marco (David Colin Jr.) en haar huidge echtgenoot, Bruno ( John Steiner). Ondanks de slechte herinneringen aan haar oude woning trekt Dora vergezeld door haar gezin in het stulpje waar zij vroeger haar jonge dagen slijtte samen met haar druggebruikende echtgenoot. Even lijkt het erop dat het drietal een rustig leven leidt maar achter de idylische zon schuilen donkere wolken. Dora ziet hoe de kleine Marco zich vreemder begint te gedragen, z?n ouders bespioneert gedurende het vrijen, haar opzettelijk tracht pijn te doen, het grootste gedeelte van de tijd spendeert in de kleder en met haar worstelt op sexuele wijze terwijl hij allerlei onzinnige dingen uitkraamt. Terwijl Bava ons laat zien hoe de jongen de gestalte van Bruno uit een foto knipt, al grijnzend decapiteert en conversaties voert met een denkbeeldige vriend, verzekert Bruno diens vrouw dat ze alles verbeelt en het slechts een kwestie van tijd is voordat Dora zich op haar gemak voelt. Zelfs slaappillen komen er aan te pas in de hoop Dora te kalmeren waarna ook zij de gevolgen van hallicunaties en nachtmerries ondervindt en mentaal tot het uiterste wordt gedreven. Een bezoek aan de psychiater wijst uit dat het vreemde gedrag van Marco en de visoeinen van Dora mogelijk te maken hebben met haar onstuimige verleden die Dora op negatieve wijze reflecteert op haar zoon. Hoewel ze eerst twijfelde aan de vermoedens begint Dora te realiseren dat haar zoon in de greep wordt gehouden door iets dat alles te maken heeft met hun optrekje en het verleden die de woning met zich meedraagt. Op een nacht, wanneer de uitgeputte moeder geluiden hoort afkomstig van een lager gelegen verdieping, waagt Dora een kijkje te nemen in de kelder, d? plek waar alle vroegere herinneringen eindelijk vorm krijgen tot ??n ?schokkend' geheel!
Bava die door de jaren heen bekend kwam te staan als ??n van Italie?s grootste visuele kunstenaars heeft enkele prachtige werken uitgebracht ( Black Sunday, Diabolik, Blood and Black Lace) die absoluut een waardevolle verrijking zijn voor de Europese cinema. De suree?le sfeer die zijn prenten domineren gehuld in een wereld van werkelijkheid, verstrekt door de flamboyante camera bewegingen en uitgekiend gevoel voor belichting ( een liefde die ook Argento greep), zette Bava op de kaart. Zelfs de befaamde onderwater-sc?ne uit Argento?s Inferno werd aan de hand en medewerking van Bava op celluloid gezet en demonstreert diens capiciteiten. Daarom is het ook schokkend en enigzins ironisch te noemen dat deze bijzonder stijl, die het gros van Bava?s oeuvre defineerde, schittert van afwezigheid in ?Shock?. Nee, in vergelijking met bijv. ?Lisa and the Devil? of ?La Maschera del Demonio? is deze prent oneven, een collectie van een aantal idee?n die falen in het vormen van een verhalend geheel. Zo omvat ?Shock? een aantal raakvlakken met eerder verschenen producties in het genre. Naast ?Beyond the Door? ( waar ?Shock? een lose sequel van is), die sterk deed denken aan ?The Excorist?, heeft ook Polanski?s ?Repulsion? als inspiratie gediend voor Bava?s laatste werk, wellicht meer dan het eerdergenoemde ?Beyond the Door' waar ook David Colin Jr. een rol tot diens rekening nam.
Als er iets is waar Bava niet voor op de vingers getikt mag worden is het wel de keuze van de cast. Zowel de prachtige Nicolodi, die later in enkelen van Argento?s beste producties zou schitteren, als John Steiner die tevens Argento?s pad kruiste in de ijzersterke giallo ?Tenebrae?, vervullen hun rollen optima forma. David Colin Jr. vormt echter de rotte appel tussen dit getalenteerde duo en de afgrijschelijke dubbing maakt zijn schammele optreden er niet beter op. Zoals ik al eerder pretendeerde zijn de artistieke kneepjes van Bava nauwelijks te herkennen. Hoewel het camerawerk, als gewoonlijk geheel volgens de storyboards van Bava zelf, goed verzorgd is kent Alberto Spagnoli's belichtingmechaniek gebrek aan de sensuele subtiliteit waarmee Bava?s werk normalerwijs mee wordt geassocieerd. Naast Dardano Sacchetti is het voornamelijk Lamberto Bava geweest die de touwetjes in handen had, touwtjes die hij persoonlijk van z?n overhandigt kreeg en moest leiden tot directe ervaring voor een toekomstige carri?re. Een deel van de zwakte die de prent ten toon spreid mag dan ook worden toegeschreven aan het feit dat ?Shock? meer gelijkenissen kent met Lamberto?s zwakke ?Macabre? dan Mario?s overige werk.
Desalniettemin is ?Shock? geen slechte prent, al een tikkeltje ordinair. Bava heeft, ondanks het gebrek aan intrigerende shots en een stukje broodnodig geweld, nog steeds de gave alledaagse, mondaine objeceten enige dreiging mee te geven en daar maakt de maestro meermaals gebruik van. Hoewel we zo nu en dan goedkope schrikeffecten krijgen voorgeschoteld bevat ?Shock? nog hier en daar z?n visuele zwanenzang om de kijker te trakteren. Zo getuigt het moment waarin het kapsel van de op bed liggende Dora de zwaartekracht vreemd genoeg door eigen wilskracht trotseert, het tot de verbeelding sprekende, zwevende stanley mes en de bedriegende bloedvlek op de pianoklavieren die later eem rozenblad blijkt te zijn, meteen van Bava?s capiciteiten op cinematografisch vlak. Ook Ook op muzikaal vlak staat ?Shock? sterk in de schoenen wat werd verzorgd door Libra ( Goblin) die met hun synthesizer wonderen vertonen.
Anchor Bay presenteert ?Shock? letterboxed in 1.85:11 in een nieuwe 16x9 verhoogde transfer. Het beeld is dan ook van erg hoge kwaliteit en vertoont slechts hier en daar oneffenheden, meestal veroorzaakt door de foute belichting die een optimale vertoning van het kleurenpalet verhindert. Gelukkig wordt het oor niet overgeslagen en kan men van het hystrische geschreeuw van Nicolodi in Dolby Digital Mono genieten. Daarom is Anchor Bay?s uitgave van Bava?s ironische afscheid aan de Italiaanse cinema een lust voor elke Bava-fan en de fanaten in het algemeen. Het onversierde psychologische familiedrama, zoals we ook ?La Frustra? zagen, is echter niets meer dan een onwaardige en teleurstellende poging afscheid te nemen van een kunstenaar en diens turbulente carri?re die enkele prachtige pareltjes heeft geleverd, in het belang van de Italiaanse cinema. Ja, partir est mourir un peu!
Je moet inloggen om te kunnen reageren!
Geschreven door: Horror_Wizard
Ingezonden op: 2004-06-13
Regiseur: Mario Bava
Acteurs: Daria Nicolodi, John Steiner, David Colin Jr., Ivan Rassimov
Tijdsduur: 92 min
Jaartal: 1977
Rapportcijfer: 6